Ψηφιακά βιβλία

ψηφιακα βιβλιαΤα τελευταία χρόνια στις διάφορες συζητήσεις περί βιβλίων, γίνονται όλο και συχνότερα αναφορές στα ψηφιακά βιβλία (ebooks) και στην ψηφιακή ανάγνωση γενικότερα. Ακούγονται απόψεις για το πόσο είναι εφικτό να διαβαστούν βιβλία από ηλεκτρονικά μέσα-συσκευές, αν αυτό είναι εύκολο και αν κάτι τέτοιο θα εξυπηρετήσει τον σύγχρονο αναγνώστη.

Αν πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή διαπιστώνουμε πως η ψηφιακή ανάγνωση δεν είναι κάτι καινούριο για εμάς. Αν το σκεφτούμε καλύτερα βλέπουμε πως είμαστε αρκετά εξοικειωμένοι στο να διαβάζουμε ψηφιακά λ.χ. από την τηλεόραση, τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, το κινητό μας τηλέφωνο. Αποδεικνύεται λοιπόν ότι καθημερινά διαβάζουμε ψηφιακά – και πως μπορούμε να διαβάσουμε – τα νέα της ημέρας από ηλεκτρονικές εφημερίδες και blogs, τα νέα των φίλων μας στο Facebook, την ηλεκτρονική μας αλληλογραφία, τα μηνύματά στο κινητό μας, τους υπότιτλους ξενόγλωσσων ταινιών, χωρίς δυσκολία, γιατί απλά είναι μέρος της καθημερινότητάς μας.

Αρκετά συχνά συζητώντας με φίλους, αναφέρουν ότι δεν τους βολεύει να διαβάζουν ψηφιακά βιβλία (λογοτεχνικά κυρίως) στον Η/Υ. Η απάντησή μου είναι ότι δεν βολεύει γιατί ούτε ένα έντυπο λογοτεχνικό βιβλίο θα το διάβαζαν τοποθετώντας το κάθετα επάνω στο γραφείο. Η διάθεσή μας όταν διαβάζουμε ένα λογοτεχνικό βιβλίο είναι διαφορετική απ’ όταν σερφάρουμε στο διαδίκτυο ή κάνουμε κάποια άλλη εργασία στον υπολογιστή μας. Όταν δοκίμασαν να πάρουν το laptop στον καναπέ ή όπως αλλιώς θα διάβαζαν εκείνοι ένα έντυπο βιβλίο είδαν ότι τελικά δεν είναι τόσο δύσκολο. Στην πορεία επικεντρώθηκαν στην ουσία που είναι το περιεχόμενο του βιβλίου και όχι το μέσο ανάγνωσης.

ψηφιακο βιβλιοΣήμερα μπορούμε να αποκτήσουμε το βιβλίο που θέλουμε στην ψηφιακή του μορφή πολύ εύκολα. Να το αγοράσουμε γρηγορότερα και φθηνότερα απ’ ό,τι θα το αγοράζαμε στην έντυπη μορφή και να το διαβάσουμε κατευθείαν από τον υπολογιστή μας ή από ειδικές συσκευές ανάγνωσης βιβλίων (e-readers), από tablet PCs τύπου iPad ή ακόμα και απ’ το κινητό μας.

Μεγάλοι και μικρότεροι εκδότες στην Ελλάδα (Καστανιώτης, Πατάκης, Μίνωας, Ψυχογιός, Λιβάνης, Μεταίχμιο κ.ά.) έχουν κάνει βήματα στην διάθεση και προώθηση των βιβλίων τους σε ψηφιακή μορφή. Ένα πρώτο μεγάλο πλεονέκτημα σε αυτό, είναι ότι τα ψηφιακά βιβλία διατίθενται πάντα σε χαμηλότερη τιμή σε σχέση με την έντυπη έκδοσή τους αφού έχει παρακαμφθεί το κόστος του χαρτιού και της τύπωσης του βιβλίου.

Επίσης υπάρχουν (πλέον) πάρα πολλά ελληνικά βιβλία που διατίθενται ελεύθερα στην ψηφιακή τους έκδοση από εκδοτικούς οίκους και τους συγγραφείς τους. Βιβλία λογοτεχνικά, ιστορικά, επιστημονικά, εκπαιδευτικά, που μπορεί ο αναγνώστης να βρει στο διαδίκτυο, να αποκτήσει και να διαβάσει νόμιμα και εντελώς δωρεάν. Ενδεικτικά αναφέρω δύο εκδοτικούς οίκους: τις Βορειοδυτικές Εκδόσεις, τον πρώτο εκδοτικό οίκο στην Ελλάδα που διαθέτει ελεύθερα στην ψηφιακή τους μορφή όλα τα έντυπα βιβλία που εκδίδει και τις Εκδόσεις Σαΐτα όπου όλα τα βιβλία που κυκλοφορούν είναι αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή με ελεύθερη διανομή. Επίσης υπάρχουν αρκετές πηγές ελεύθερων ψηφιακών βιβλίων στα ελληνικά όπως δημόσιες ψηφιακές βιβλιοθήκες πχ η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Λεβαδιάς (ebooks.liblivadia.gr), αλλά και πολλές ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπως το eBooks4greeks.gr.

Τα ψηφιακά βιβλία τα βρίσκουμε συνήθως σε μορφές αρχείων PDF και ePUB που υποστηρίζουν οι Η/Υ και οι περισσότερες ηλεκτρονικές συσκευές ψηφιακής ανάγνωσης.

psifiaka vivliaΟι συσκευές ψηφιακής ανάγνωσης (e-readers) είναι συσκευές που έχουν δημιουργηθεί αποκλειστικά για την ανάγνωση ψηφιακών βιβλίων. Διαθέτουν την ιδανική οθόνη για ανάγνωση η οποία δεν εκπέμπει φως όπως του Η/Υ και του tablet PC αλλά μιμείται την εικόνα του χαρτιού ώστε να μην κουράζει το μάτι περισσότερο. Επίσης στις συσκευές αυτές ο χρήστης έχει την δυνατότητα να προσαρμόσει το μέγεθος των γραμμάτων του κειμένου στις ανάγκες του. Οι e-readers διαθέτουν αρκετή μνήμη ώστε να αποθηκεύουν 500-1000 ψηφιακά βιβλία ή και παραπάνω ανάλογα τη μνήμη της κάθε συσκευής. Είναι εφικτό λοιπόν να έχει κάποιος ανά πάσα στιγμή μαζί του μία ολόκληρη βιβλιοθήκη. Περισσότερες πληροφορίες για συσκευές ψηφιακής ανάγνωσης (e-readers) μπορείτε να βρείτε στο blog eAnagnostis.gr που ειδικεύεται στις συσκευές αυτές.

Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι ζούμε σε ένα κόσμο που τα πάντα γύρω μας αλλάζουν και διαμορφώνονται καθημερινά ανάλογα με τις ανάγκες μας. Το μόνο που δεν θα αλλάξει ποτέ είναι πως το καλό βιβλίο σε οποιαδήποτε μορφή του, ψηφιακή ή έντυπη, θα είναι πάντα ένας καλός φίλος που θα μας ψυχαγωγεί, θα μας μαθαίνει και θα μας κρατάει συντροφιά οποιαδήποτε στιγμή και αν το ζητήσουμε.

Το αρχικό άρθρο είχε δημοσιευθεί στο περιοδικό Fresh (καλοκαίρι 2011)
με τίτλο «Η ανάγνωση στον ψηφιακό μας κόσμο» από τον δημιουργό της
ελεύθερης ψηφιακής βιβλιοθήκης eBooks4Greeks.gr